จริงหรือ? คนขี่มอไซค์ฯ มีโอกาสถูก "ฟ้าผ่า" มากกว่ารถยนต์ ในช่วงฝนฟ้าคะนอง!

เหตุการณ์สลดและเตือนภัยเกิดขึ้นในจังหวัดเหงะอาน (Nghệ An) ประเทศเวียดนาม เมื่อหญิงคนหนึ่งกำลังขี่รถจักรยานยนต์อยู่กลางสายฝนที่ตกหนัก แต่แล้วกลับมีประกายไฟจากสายฟ้าแลบผ่าลงมาใกล้ตัวอย่างจังหวะไม่คาดคิด จนแรงกระแทกทำให้เธอล้มลงกับพื้นถนนอย่างแรง โชคดีที่ชาวบ้านรอบข้างเร่งพาตัวส่งโรงพยาบาลฉุกเฉินอย่างทันท่วงที โดยแพทย์ระบุว่าได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะจากแรงกระแทกและมีแผลไหม้ที่มือขวา เหตุการณ์นี้จึงกลายเป็นอุทาหรณ์เตือนใจถึงอันตรายของการเดินทางสัญจรขณะเกิดพายุฝนฟ้าคะนอง

ทำไมการขี่มอเตอร์ไซค์หรือเดินกลางแจ้ง ถึงเสี่ยงต่อการถูกฟ้าผ่า?

ดร.เหงียน ซวน อัญ (TS Nguyễn Xuân Anh) ผู้อำนวยการสถาบันธรณีฟิสิกส์ สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งเวียดนาม ได้อธิบายถึงปัจจัยความเสี่ยงไว้ว่า ในช่วงเวลาที่เกิดฝนฟ้าคะนอง ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการหลบอยู่ภายในอาคารที่มีระบบป้องกันฟ้าผ่า แต่หากมีความจำเป็นหลีกเลี่ยงไม่ได้ ต้องเดินทางอยู่บนท้องถนน ให้พึงระวังอันตรายจากปัจจัยต่อไปนี้:

• ความสูงของตัวบุคคล: การสัญจรด้วยการเดิน สี่ขา รถจักรยาน หรือรถจักรยานยนต์ กลางพื้นที่โล่งแจ้ง เช่น ทุ่งนา หรือที่ราบกว้าง จะมีความเสี่ยงสูงมาก เพราะร่างกายหรือยานพาหนะของเราจะกลายเป็น "จุดที่สูงที่สุด" ในบริเวณนั้น ซึ่งดึงดูดสายฟ้าได้ง่าย
• ถนนในเมือง vs พื้นที่โล่ง: แม้การขับขี่บนถนนในเมืองที่มีอาคารสูงหรือเสาไฟฟ้าจะเสี่ยงน้อยกว่า เพราะสายฟ้ามักลงที่สิ่งก่อสร้างสูงๆ ก่อน แต่นักบิดก็ยังมีความเสี่ยงที่จะเจอกับ "ฟ้าผ่าเฉียง" (Side Flash) หรือคลื่นเสียงกระแทกทรงพลังที่ส่งผลกระทบต่อแก้วหูได้เช่นกัน
• รถยนต์มิดชิดปลอดภัยกว่า: สำหรับผู้ที่เดินทางด้วยรถยนต์หลังคามิดชิด ตัวถังโลหะจะช่วยกระจายประจุไฟฟ้าลงสู่พื้นรอบๆ ตัวรถ (กรงฟาราเดย์) จึงปลอดภัยกว่ามาก แต่สำหรับรถจักรยานยนต์หรือรถเปิดประทุน สายฟ้าสามารถผ่าเข้าโดยตรงถึงตัวบุคคลได้ทันที

รู้จัก 5 ช่องทางที่ "สายฟ้า" สามารถเข้าถึงตัวเรา

ปกติแล้ว กระแสไฟฟ้าจากฟ้าผ่าสามารถทำอันตรายมนุษย์ได้ผ่าน 5 เส้นทางหลัก:

1. ผ่าโดยตรง (Direct Strike): สายฟ้าวิ่งจากเมฆลงสู่ร่างกายโดยตรง
2. ผ่าเฉียง/ผ่าแลบ (Side Flash): สายฟ้าผ่าใส่สิ่งวัตถุใกล้เคียง แล้วกระโดดข้ามอากาศมาโดนตัวคน
3. การสัมผัส (Conduction): สายฟ้าผ่าใส่วัตถุ แล้วกระแสไฟฟ้าไหลผ่านวัตถุนั้นมาสู่คนที่กำลังจับหรือสัมผัสอยู่
4. แรงดันไฟฟ้าที่พื้น/กระแสวิ่งตามพื้น (Step Voltage): กระแสไฟฟ้าผ่าลงพื้นแล้วกระจายไปตามพื้นดินเข้าสู่ร่างกายผ่านเท้า
5. ไหลตามสายเคเบิล (Streamer/Cable): กระแสไฟวิ่งมาตามสายโทรศัพท์บ้าน สายไฟ หรือปลั๊กไฟที่เชื่อมต่อกับภายนอก

กฎเหล็กความปลอดภัย รับมือฝนฟ้าคะนอง